Vào những ngày cuối tháng 1 năm 2026, trong khuôn khổ hợp tác triển khai dự án – Sáng kiến “Lâm Thượng – Hồi sinh di sản, kết nối sinh kế xanh”, Trung tâm Phát triển Cộng đồng Sinh thái (ECODE) đã phối hợp cùng cán bộ và cộng đồng địa phương triển khai khảo sát, đánh giá đầu kỳ – một bước đi quan trọng nhằm khởi động hành trình tiên phong bảo tồn di sản văn hóa và phát triển sinh kế xanh do phụ nữ dẫn dắt tại xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai.
Khảo sát đầu kỳ được thiết kế như một quá trình trao đổi, lắng nghe và thấu hiểu. Thông qua các cuộc gặp gỡ, phỏng vấn, thảo luận nhóm với đại diện cộng đồng và chính quyền, gồm cả các nghệ nhân, phụ nữ, thanh niên đến người cao tuổi – nhóm công tác đã ghi nhận một bức tranh toàn diện về nhu cầu, tiềm năng và kỳ vọng của cộng đồng trong việc gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế bền vững thông qua du lịch xanh.
Trong dự án này, ECODE áp dụng cách tiếp cận “dựa trên niềm tự hào” (pride-based approach), nhằm khơi dậy tinh thần gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương trong mỗi người dân Lâm Thượng – xã mới được hình thành sau sáp nhập từ 4 xã: Khánh Thiện, Tân Phượng, Lâm Thượng và Mai Sơn.
Chính quyền xã Lâm Thượng bày tỏ sự hoan nghênh và ủng hộ sáng kiến.
Với sự chủ động đồng hành của chính quyền và cộng đồng, tổ công tác dự án đã có điều kiện tìm hiểu sâu hơn về bối cảnh tự nhiên, văn hóa – xã hội cũng như tiềm năng phát huy giá trị di sản gắn với phát triển kinh tế địa phương. Cùng với việc khảo sát thực tiễn điều kiện môi trường, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở hạ tầng cùng đời sống sinh hoạt của người dân, đoàn công tác cũng đã có dịp trò chuyện, trao đổi với các nghệ nhân, người lưu giữ tri thức bản địa và sưu tầm, ghi nhận các giá trị truyền thống làm cơ sở để tài liệu hóa di sản, hướng tới bảo tồn văn hóa và đóng góp cho du lịch cộng đồng.
Đánh quay – trò chơi dân gian truyền thống của người dân Lâm Thượng.
Gặp gỡ, trao đổi cùng nghệ nhân dệt thổ cẩm – nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một do không có thế hệ kế cận.
Thông qua thảo luận nhóm, đoàn công tác cũng đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp giá trị từ cộng đồng về tình hình sinh kế, đời sống văn hóa cũng như xu hướng phát triển tại địa phương. Phụ nữ và thanh niên bày tỏ mong muốn được tham gia trực tiếp, đồng thời được hỗ trợ nâng cao năng lực để triển khai các mô hình sinh kế xanh gắn với bảo tồn văn hóa. Tinh thần tự hào đang dần chuyển hóa thành hành động cụ thể – là nền tảng để ECODE tiếp tục đồng hành cùng địa phương triển khai hiệu quả các hoạt động của Sáng kiến Lâm Thượng, dưới sự dẫn dắt và hỗ trợ từ Chương trình PWG do Oxfam khởi xướng.
Đoàn công tác giao lưu cùng Hội Phụ nữ thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng.
Phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu dân số của xã Lâm Thượng, là lực lượng sẽ góp phần chủ đạo vào tương lai phát triển bền vững của địa phương.
